Monthly Archives: Mayıs 2009

Türkiye Kıyılarında Çoğul Fok Gözlemleri

 

2008-2009 kış/bahar sezonunda, çoğul fok gözlemleri yerel halk, balıkçılar, dalış rehberleri ve gazeteciler tarafından gözlemlenmiş,  fotoğraf ve videoları çekilerek SAD-AFAG’a rapor edilmiştir. Haberdeki fotoğrafta görüldüğü üzere, Gökova Körfezi’nde (Datça Yarımadasının kuzey kıyılarında), biri ergin dişi, biri ergen ve biri genç olmak üzere toplam 4 fok aynı anda bir deniz mağarasına yakın kayalık bir kıyıda (kıyıdan) fotoğraflanmış ve filme alınmıştır. Ayrıca, 2 ergin fok Bodrum yakınlarında limana 100 metre uzaklıkta gözlemlenmiş ve fotoğrafları çekilmiştir.

2 ergin fok ise dalgıçlar tarafından Mersin, Akkuyu civarında sualtında filmlenip fotoğraflanmıştır. Fotoğraf ve video filmden anlaşıldığı üzere sualtında fokun arka yüzgeçlerine takılmış olan “hayalet ağ” parçası tespit edildi. Bu olumsuz olayın ise arka yüzgecine ağ takılan fokun hareket özgürlüğünü ciddi şekilde sınırlandırdığı izlendi.

Bu veriler SAD-AFAG’ın FokData veri tabanında saklanmakta ve elde edilen bu teyitli bilgilerin yetkililerin türün ve ülkemizdeki habitatlarının korunmasına yönelik daha iyi bir planlama yapmalarına yardımcı olacağı düşünülmektedir.

© 2009 SAD-AFAG

Yeni Yayınımız: “Foça ve Akdeniz Foku”

“Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi Akdeniz Foku (Monachus monachus) Koruma ve İzleme Projesi” kapsamında Özel Çevre Koruma Kurumu tarafından bastırılan ve Sualtı Araştırmaları Danışmanlık Ltd. Şti. adına SAD-AFAG tarafından hazırlanan “Foça ve Akdeniz Foku; Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde Akdeniz Fokunun (Monachus monachus) Korunması ve İzlenmesi” adlı kitap Mayıs 2009’da basılmıştır.

Söz konusu proje kapsamında hazırlanan bu kitap, dünyanın en nadir memelilerinden ve Avrupa’nın sayıca en az türü olan Akdeniz fokunun ve kıyı ekosisteminin daha iyi tanınmasına katkı sağladı. Foça ve Akdeniz Foku hakkındaki bu kitap, türün, habitatının ve Foça’daki tehditleri detayları ile değerlendirmektedir. Dahası, yayına giren bu yeni kitap, Foça ÖÇKB’de nesli azalan Akdeniz foklarının geçmiş ve günümüzdeki durumlarını mukayesede önemli bir yere sahip.

Kitap, türü tehlikeye sokan tehditleri, türü ve yaşam alanlarını Foça ÖÇK Bölgesinde korumak için alınacak önlemlerin analizini vermesi bakımından karar vericiler açısında önem arz etmektedir.

Gökova Körfezi Bütünleşik Deniz ve Kıyı Alanları Yönetim Planlaması Projesi Tüm Hızıyla Devam Ediyor

Daha önceki sayılarımızda TMG okuyucuları bilgilendirildiği üzere,Bodrum ve Datça Yarımadalarından oluşan Gökova Körfezi Türkiye’deki önemli Akdeniz foku habitatlarından biridir.Bu türü ve önemli yaşam alanlarını korumak için  bu projenin çıktıları direkt ya da dolaylı olarak türün korunumuna fayda sağlayacaktır. Ocak ayı başlangıcından beri, kıyı ve endüstriyel balıkçılık, balıkçılık sosyo-ekonomisi, kum köpekbalıkları, deniz ve ıslak alanlar, avifauna verileri toplanmakta ve AB Ortak Balıkçılık Politikası ile uyumlu yeni bir tasarı Gökova ÖÇKA’nın daha iyi yönetilebilmesi için hazırlanmaya başlamıştır. Projenin bu etkinlikleri devam ederken, Akdeniz foku ve kıyısal yaşam alanları sörveyi Temmuz ve Ekim 2009 da yapılmayı planlanmaktadır. Proje bitiminde, SAD-AFAG, Stiching Rubicon, ÖÇKKB, Tarım Bakanlığı ve yerel paydaşlarla ortak olarak bütünleşik bir deniz ve kıyı yönetim planlaması hazırlanacaktır. Aralarında Akdeniz fokunun da bulunduğu Alandaki nesli azalan türlerin bütünsel bir yaklaşımla korunması için bütünleşik deniz ve kıyı alanları yönetim planlaması çok iyi bir araçtır.

Foça ÖÇKA’da Deniz Araçları Taşıma Kapasitesi Projesi Tamamlandı

 

2008 Mayıs ayında, Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı, SAD-AFAG’ı Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde iki adet araştırma ve analiz projesi için görevlendirmişti. Projeler “Foça ÖÇKA Deniz Araçları Taşıma Kapasitesinin Belirlenmesi” ve “Foça ÖÇKA’da Akdeniz Fokunun ve Yaşam Alanlarının Korunması ve İzlenmesi”.

Her 2 proje de Aralık 2008’de tamamlanmış ve bunların ortaya koyduğu sonuçlar Foça ÖÇK alanının yönetim planlaması için önemli katkılar sağlamıştır. İlk projenin en büyük getirisi, alanın tekne taşıma kapasitesinin dolu olduğunu ortaya koyması ve bu yüzden, demirleme için daha fazla yer bulunmadığı sonucunu ortaya koymasıdır.

Gelecekteki yönetim planlarında, gemilerden kaynaklanan kirlilik ve de tekne trafiğinin Foça ÖÇK Bölgesinde Akdeniz fokları ve yaşam alanlarını olumsuz etkilemelerini önleyecek yaptırımların yer alacağı düşünülmektedir.

ÖÇKKB, SAD-AFAG ve yerel paydaşlar işbirliğinde Foça ÖÇKB’nin yönetim planının 2009 senesi sonunda  bitirilmesi öngörülmektedir.


© 2009 SAD-AFAG

Öksüz yavru Akdeniz Foku Artemis doğada ölü bulundu

 

Artemis, 10 Aralık 2008 tarihinde Ege’de bulunan Leros Adası’nda yaşam mücadelesi verirken bulundu. Su kaybetmiş, yorgun, yüzgeçlerinde ve başındaki yaralarla yeni doğmuş dişi yavru fok Leros Adası’nda Blefoutis Plajında yalnız olarak adanın belediye başkan yardımcısı tarafından bulundu ve acilen liman polisine ve ilgili makamlara haber verildi. Atina’da bulunan MOm temsilciliği haberi alır almaz MOm’un Kurtarma ve Rehabilitasyon Birimince alınarak rehabilitesi yapılmak üzere merkeze götürüldü.

Yaklaşık 4 ay boyunca yavru Akdeniz foku “Artemis” in rehabilistasyonu MOm tarafından başarı ile yapıldı. 11 Nisan 2009 tarihinde Artemis Kuzey Sporades Ulusal Deniz Parkının sularına bırakıldı. Büyük bir davetli katılımıyla Artemis denize salındı. Hiç tereddüt etmeden, Artemis özgürlük sularında yol almaya başladı. İngiltere merkezli Deniz Memelileri Araştırma Birimi’nin (SMRU) katkıları ve desteği ile Artemis’e mobil telefon-izleme cihazı takıldı. Cihazın, fokun bulunduğu konum ve dalış derinliği ile ilgili çok çeşitli veriler sağlayacağı umulmaktadır. Buna benzer bir cihaz, geçtiğimiz yıl yavru Akdeniz foku Viktorya’ya da takılmış, fakat umulan gerçekleşmemiş ve cihaz fokun üzerinde çalışmamıştır. Bu cihazın SMRU tarafından hatalı bulunduğu tespit edilmişti.

Ne yazık ki, doğaya salınışından 33 gün sonra öksüz yavru Akdeniz foku “Artemis” Kuzey Sporades’te Skiathos Adası’nda ölü bulundu. 14 Mayıs 2009 tarihinde fokun cansız bedeni Skiathos Limanı’nda bulunarak aynı gün içinde Atina’ya transfer edildi ve Rotterdam’da Erasmus Üniversite’sinde deniz memelileri üzerine uzmanlaşan patolojist veteriner Prof. Dr. Thijs Kuiken tarafından fokun nekropsisi gerçekleştirildi. Yapılan nekropsi sonucunda, Artemis’in ölmeden önce sağlık ve beslenme durumunun çok iyi olduğu ve yaşıtlarına göre normal vücut ağırlığında olduğu MOm tarafından bildirildi. Fokun balıkçılık aparatlarına takılarak boğularak öldüğüne dair çok güçlü kanıtlar bulundu. Ani ölümünün öncesine ilişkin daha net bilgiler Artemis’e takılmış olan uydu cihazının incelenmesinden sonra ortaya çıkacaktır. Ölmeden önce, Artemis salındığı bölge olan Kuzey Sporades’te bulunan Alonissos Ulusal Deniz parkı yakınlarında kalmayı tercih etse de, daha sonraları Parkın sınırlarını aşarak 100 deniz milinden daha uzak mesafelere gitmiştir. Cihazdan anlaşıldığı kadarıyla yavru fokun dalışlarının 150 m.’yi aştığı görülmüştür.  MOm’un “Fok-Balıkçı ilişkileri” adlı AB fonlu projesinden toplanan verilere göre, ölümle sonuçlanan balıkçı aparatlarına dolanma olayları, yavru fokların ölümüne sebep olan en ciddi nedendir. MOm, bir yandan sürdürülebilir kıyı balıkçılığını teşvik ederken bir yandan da “kıyı balıkçısı- Akdeniz foku etkileşimi” nden kaynaklanan  Akdeniz foku ölümlerini azaltıcı önlemler geliştirmeye çalışıyor.