Monthly Archives: Nisan 2010

Gökova ÖÇK bölgesinde avifauna çalışmaları sürüyor

SAD-AFAG Gökova ICMM Projesi faaliyetleri kapsamında Gökova Körfezinde gerçekleştirilen avifauna çalışmaları tüm hızla devam etmekte.

En son Gökova ÖÇK Bölgesinde kıyılarda ve kıyı sulakalanlarında 13-18 Şubat 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilen avifauna saha çalışmalarına SAD’dan Cem Orkun Kıraç, N. Ozan Veryeri, ODTU Kuş Gözlem Topluluğundan Kasım Kırlangıç ve Hacettepe Kuş Gözlem Topluluğundan Ayşegül Dursun katılarak gözlem ve raporlama çalışmaları gerçekleştirdiler. Ayrıca Nisan ayı içerisinde bölgenin üreyen kuşlarını araştırmak üzere 16-17-18 Nisan 2010 tarihlerinde ilaveten üç günlük bir saha çalışması yapıldı.

Gökova ÖÇK Bölgesinin tüm kıyılarını temsil edecek şekilde yapılan kuş gözlem çalışmalarında hem durak yapılarak noktasal, hem de belli bir hat izlenerek transekt gözlemler yapilmistir. Çalışmalar esnasında gözlenen tüm kuslar dürbün yardımıyla görsel olarak tanımlanmış ve tele-objektifle kayıt altına alınmıştır. Gökova Körfezi boyunca gerçekleştirilen gözlem çalışmalarında bugüne kadar alanda ilk defa rastlanan üreme ihtimali kuvetli bir çiftBalık Kartalı (Pandion haliaetus), Hazar Sumrusu (Sterna caspia), Tepeli karabatak (Phalacrocorax aristotelis desmarestii), Ada martısı (Larus audouinii), Karaboğazlı Ötleğen (Sylvia rueppelli), Tavşancıl (Hieraaetus fasciatus) gözlendi ve fotoğraflandı. Şu ana kadar saha çalışmalarında toplam 90 tür kuş tespit edildi. Bölgede önceden yapılan saha çalışmaları sonucunda elde edilen verilerle Gökova kıyı, deniz ve adalarda yaklaşık olarak toplam 150 kuş türünün yaşadığı belirlenmiş olacak. Alandaki en önemli kuş yaşam alanları arasındaGökova Körfezi’nin en doğu ucundaki kumul alan ve sulak alan ağırlıklı ova, özellikle yapay mendirek ile Çalca tepesindeki kıyı şeridi (Bir çift balık kartalının beslendikleri sırada görüldüğü alan), Gökova ÖÇK Bölgesindeki tüm azmaklar ve denize karıştıkları ağızları, Tepeli karabatkaların görüldüğü bakir ve ıssız kayalık kıyı alanlarıdır.

Çalışmalar tüm Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesini kapsayacak şekilde farklı habitatlarda ve en az 20 farklı noktada gerçekleşmekte. Tüm proje alanı, proje CBS uzmanı tarafından hazırlanan standart 1×1 km.lik gridlere bölündü. Her saha çalışmasında yapılan gözlemler veri tabanına ayrı bir veri olarak ve 1 km2 lik gridlerin kodları ile girildi. Böylece zamana, mekana ve türe göre kapsamlı analizler yapılabilmekte. Bu ise, Gökova’da kıyı ve deniz alanlarının bütünleşik olarak planlanması ve doğal değerlerin korunarak gelecek kuşaklara aktarılmasında planlamacılara önemli bir bilimsel altlık oluşturacaktır. Yapılan çalışmalar neticesinde insan faaliyetlerinin kuş üreme alanlarını ve kuşları ne oranda ve hangi alanlarda etkilediği anlaşılacak. Kalıcı inşaat faaliyetleri ve kıyılara açılan yeni yollar doğal alanlara yönelik geri dönüşü olmayan tahribatları oluşturmaktadır.

Bodrum Yalıkavak yakınlarında faili meçhul ölü fok bulundu

21 Nisan 2010 tarihinde Bodrum Yarımadası, Yalıkavak Kızılburun mevkinde Sporkent 1 Sitesi kıyılarında dolaşan site yöneticisi Muaamer Aşan ve site işçisi Üstün Mavi önce denizde yüzen bir ceset gördüler. Yakından inceleyince bunun bir Akdeniz foku olduğunu anlayarak kendi imkanları ile kıyıya çektiler. Ardından Yalıkavak Belediyesi ve SAD-AFAG temsilcisi veteriner hekimi Fulya Massozi’yi aradılar. Saat 19.00 sularında SAD-AFAG AFBİKA ekibi ile temasa geçen Fulya Massozi  Yalıkavak belediyesi ile işbirliği içinde olay yerine ulaştı ve belediye zabıta ekipleri ile birlikte ölü foku inceledi. Daha sonra ölü fok belediye aracı ile Yalıkavak’a intikal edildi.

Yalıkavak’taki veteriner kliniğinde yapılan nekropsi sonucunda fokun sağ omuzuna 3 kez  bir ateşli silah ile ateş edildiği, kaburga kemiklerinin bazılarının ve sağ kürek kemiğinin kırıldığı, göğüs boşluğunda fazla miktarda kan toplandığı ve iç kanamadan öldüğü anlaşıldı. Nekropside dikkatlice incelenen fokun vücudunda içerilerde bir adet domuz kurşunu bulundu. Ayrıca küçük boyultu birçok saçma da bulundu. Yani fokun ölümüne neden olan tekli saçma (domuz kurşunu) dışında ayrıca, belki de daha önce farklı bir zamanda, küçük boyutlu saçmalarla da ateş edildiği düşünülmektedir.

Kasıtlı olarak denizde -ve muhtemelen bir tekneden ateş ederek- tüfekle öldürülen fok ergen (yani ergin olmadan önceki döneminde bulunan) bir birey ve yaklaşık 150 kg. civarında. SAD-AFAG Yalıkavak temsilcisi veteriner hekim Fulya Massozi’ye göre oldukça sağlıklı bir birey ve bu fokta başkaca bir hastalığa rastlanmadı.

Ulusal mevzuata göre Akdeniz foku ülkemizde sıkı korunan türler arasında ve öldürülmesi 10.000 TL ceza gerektiriyor. Ancak 1987’den günümüze kadar 23 senedir aralıksız Akdeniz fokları ve yaşam alanları üzerine çalışan SAD-AFAG, Türkiye’de şu ana kadar Akdeniz foku öldürenlerin bir kere olsun yakalanamadığını ve hiçbir kişinin cezaya çarptırılmadığını belirledi. Akdeniz foku, tüm protokolleri ile Türkiye’nin taraf olduğu Bern ve Barselona gibi uluslararası sözleşmelerle koruma altında. Ancak ne yazık ki kasıtlı öldürme olaylarına karşı etkin önlem alınamıyor. Köklü çözüm ise, Akdeniz fokunu vuranı aramak değil, bilimsel çalışmalara dayanan sürdürülebilir balıkçılık politikaları geliştirmek ve uygulamak, yasadışı trol, gırgır, zıpkın, dinamit ve sepet avcılığını denetlemektir. Denizlerde balık stokları sağlıklı düzeyde olduğu takdirde, aynı kesimde (kıyılarda) avlanan fok-kıyı balıkçısı rekabeti hafifleyecek ve kasıtlı öldürme olayları azalacaktır.

Akdeniz foklarının yok olmasında en önemli etken ise aslında kıyıların yapılaşması. Kıyıların betonlaşması ve kıyı yollarının açılması ile evleri (yaşam alanları) ellerinden alınan Akdeniz foklarının çoğalmalarının önüne geçiliyor. Kıyılara bağımlı yaşayan, mağaralarda dinlenmek zorunda olan, üreyen, yavrusunu besleyen ve büyüten bu nadir canlının mutlaka bakir ve dokunulmamış kıyılara ve kıyı mağaralarına ihtiyacı var. Çevre ve Orman Bakanlığı, ÖÇKK Başkanlığı, Bayındırlık Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Belediyelerin kıyı alanları planlamalarında ve imar çalışmalarında bu faktörü mutlaka göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Zira kıyılardaki yapılaşma ve yeni yol açma çalışmalarının, geri dönüşü olmayan doğal alan tahribatlarına ve habitat kayıplarına neden olduğu açık bir gerçektir. Kıyılarda imar ve yeni yol çalışmaları konularında danışıldığı takdirde SAD-AFAG ve ÇOB DKMPGM koordinatörlüğünde çalışan Ulusal Fok Komitesi en sağlıklı ve güncel bilgileri planlamacılara sağlamaya hazırdır.

SAD-AFAG Yalıkavak temsilcisi Vet.hekim Fulya Massozi nekropside

© 2010 SAD-AFAG C.O.Kıraç

Tüm hasta, yaralı, öksüz veya ölü Akdeniz foku bulgularınızı, SAD-AFAG Akdeniz Foku Bilgi ve Kurtarma Ağı’na iletmeniz durumunda en kısa sürede ilk müdahale yapılacaktır.

AFBIKA hattı : +90.533.488 5858

Gökova’da Anket Çalışmaları Tamamlandı

Rubicon Vakfı ve SAD-AFAG tarafından ÖÇKKB ve TKB işbirliğinde yürütülen “Gökova Bütünleşik Kıyı ve Deniz Alanları Yönetim Planlaması” projesi kapsamında, 21-24 Mart tarihleri arasında SAD-AFAG dan 5 kişilik bir ekip; N.Ozan Veryeri, Semiha Demirbaş, Denizcan Durgun, Ayhan Tonguç ve Mustafa Ateş tarafından bölgedeki temel paydaşlara yönelik anket çalışması gerçekleştirildi.

 

Anket soruları N. Ozan Veryeri, Yrd. Doç. Dr. Vahdet Ünal, Bahar Suseven, Ayhan Toprak, Gökhan Kaboğlu, Semiha Demirbaş ve Cem O. Kıraç tarafından tasarlandı ve son şeklini aldı. Gökova ÖÇK Bölgesinde hedef alınan meslek grupları balıkçılar, turizmciler, günübirlik tekne turcuları, yatçılar ve turizmciler olmuştur. Anketler,Akyaka başta olmak üzere Gökova, Gökçe, Turnalı, Akbük, Çamlı, Akçapınar, Bucak, Okulyanı, Ovacık, Karaca yerleşim merkezlerinde gerçekleştirdi ve Turizm(38), Turculuk(15), Balıkçılık(28) ve Çiftçilik(35) sektörlerini temsil eden toplam 116 yerel katılımcıya uygulandı. Projede balıkçılık yönetimi başlığı altında bölgedeki tüm kıyı balıkçıları (bölgedeki 3 SÜ kooperatifinden yaklaşık 100 balıkçı) ile öncesinden detaylı anketler yapılarak, balıkçılık sektörünün durumu, sorunları, doğa koruma ve Gökova ÖÇKB ile ilişkisi ve yakalanan balıklar ile azalan ekonomik değeri yüksek balık türleri tespit edilmişti. Bu defa balıkçılar için sadece ilave bazı sorular yöneltildi. İlgi gruplarından özel tekne sahipleri alanda ikamet etmediklerinden ulaşılamayan tek ilgi grubu olmuştur. Bu grupla ilgili ankletler de tekne ve yatçıların bölgeye kullanmaya başlamasına mutakip yaz döneminde tamamlanacaktır. Böylece anket uygulanan katılımcı sayısnın 150 ‘ye yükselmesi hedeflenmektedir.

Anket çalışmasının amacı, ilgi gruplarının sorunlarını kategorize etmek, işletmelerin kapasitelerini ve yoğunluklarını saptamak, Özel Çevre Koruma Bölgesi ile olan ilişkilerini, doğal yaşamı nasıl algıladıkları ve hangi uygulamaları doğaya karşı tehdit olarak gördüklerini belirlemek ve sektörel gelişim için öngörülerini almaktır. Bu elden edilen bilgilerle Gökova kıyı ve deniz alanları bütünleşik yönetim planlaması çok daha sağlıklı yapılabilecektir.

Bütün katılımıcılardan alan kullanım yoğunluk ve dağılımlarını belirlemek için faaliyette bulundukları bölgeleri işaretlemeleri istenmiştir. Bu veri ilişkili verilerle beraber doğrudan coğrafi bilgi sistemlerinde yerini alarak analiz sürecinde kullanılacaktır. Anket sorularından paydaşların ilişkilerini, algılarını ve önerilerini sorgulayan sorular yapılandırılmamış sorular olup katılımcılardan açık uçlu yanıtlar vermeleri istenmiştir.

Bu süreçte değerli vakitlerini bize ayırarak anket çalışmamıza katılan yereldeki bütün katılımcılara ve anket tasarlama ve uygulamada destekleri için Bahar Suseven ve Gas-Der’e teşekkür ediyoruz.