TürkçeUluslararası Akdeniz Foku Koruma Müttefikliği (i-monk alliance) Mutabakat Zaptı 9 Kasım 2008’de Portekiz’in Maderia adasında imzalandı. Anlaşmanın amacı; nesli tükenme tehlikesi ile karşı karşıya olan Akdeniz fokunun, Monachus monachus ekolojik yaşam koşullarının düzeltilmesini ve türün soyunun devamını sağlamaktır.
Anlaşmanın kurucu üyeleri; İspanya’dan CBD-HABITAT (Fundación para la Conservación de la Biodiversidad y su Hábitat), IFAW ( Uluslararası Hayvanları Koruma Vakfı), Yunanistan’ dan MOm (The Hellenic Society for the Study and Protection of the Monk Seal), The Monachus Guardian (Akdeniz fokuna atfedilmiş uluslararası bir internet sitesi ve bülteni), the Parque Natural da Madeira of Portugal ve Türkiye’den SAD-AFAG (Sualtı Araştırmaları Derneği-Akdeniz Foku Araştırma Grubu) ‘dur.
Bu kurumların tümü fokların korunması ve türün dünyada dağılım gösterdiği alanlar üzerinde çalışmaktadırlar. Üyeler; kar amacı gütmeyen çevresel örgütler, sivil toplum örgütleri hatta Akdeniz foku ve onların tehlike altında olan habitatlarını koruma konusunda duyarlı olan devlet kuruluşlarından oluşmaktadır.
Uluslararası Akdeniz Foku Koruma Müttefikliği (UAFM), kurucu üyelerin dostane ve uzun süreli işbirliğinin sonucudur. Türü korumaya yönelik uzun süren kararlı çalışmaların sonucu, kurucu üyeler şu sonuca vardılar: güçleri birleştirip yeni koruma ve araştırma önceliklerini belirleyecek uluslararası bir çerçeve oluşturmanın zamanı gelmiştir.
Bazı önemli koruma ve araştırma çalışmaları geçmişte Akdeniz ve Atlantik’de türün dağılım gösterdiği alanlarda yapılmış olup, çalışmalar bu konuya kendini adamış gönüllü kişiler, kar amacı gütmeyen sivil toplum örgütleri ve devlet kuruluşları tarafından ve de çoğunlukla sınırlı kaynaklarla yürütülmüştür.
Bu çalışmalara örnek olarak şunlar gösterilebilir: Moritanya, Fas, Portekiz ve İspanya tarafından geliştirilen Doğu Atlantik’te Uluslararası Akdeniz Foku İyileştirme Planı ve Akdeniz’de ise, Ege Denizi’nde Deniz Koruma Alanları; örnek olarak Yunanistan’da Alonnisos Ulusal Deniz Parkı (Kuzey Sporadlar) ve Türkiye’de Foça Özel Çevre Koruma Alanı. Bu yapılanlara rağmen, kurucu üyeler günümüze kadar süregelen koruma çalışmalarındaki eksikler, yetersiz işbirliği ve Akdeniz fokunun popülasyonunun azalmasını ve habitatının giderek bozulmasını önlemede geçmişte yetersiz kalan işbirliği çabalarına ilişkin ortak kaygılarını belirttiler.
Uluslararası Akdeniz Foku Müttefikliği; Akdeniz fokunun geçmiş ve güncel dünya dağılım alanlarından korunmalarını teminen; üyeleri tarafından mutabakata varıldığı takdirde işbirliği yapmayı ve ortaklaşa davranmayı, üyelerinin ortak çalışmalarını belgelemeyi, bilgileri yaymayı, kamuoyu oluşturmayı ve denizlerin korunmasını teşvik edeceklerdir.
Kurucu üyeler müttefiklik mutabakat
1. Türün ve habitatının korunması ve araştırılması konusunda kurumlar arası işbirliğini geliştirmek; ilgili kurumlar arasında gerekli bilgilerin serbest dolaşımını teşvik etmek; türün dağılımı hakkında koruma ve araştırma ile ilgili kapasite geliştirmek ve genişletmek.
2. Ortak strateji ve politikalar gerçekleştirmek, türün ve habitatının dağılımı ve korunmasını etkileyecek kritik konularda ortak çalışmak.
3. Fokların içinde yaşayan insan topluluklarının ekolojik-sürdürülebilir gelişimini de düşünerek ana populasyonları ve habitatların uzun soluklu korunmasını sağlamak için türün dünyada dağılım alanı gösterdiği koruma bölgelerinin kurulması ve etkili yönetilmesini teşvik etmek ve /veya katkıda bulunmak.
4. Aynı paydada bulunanları, türün ve habitatının korunmasında uluslararası toplu harekete geçmek isteyen korumacıları desteklemek/yüreklendirmek.
5. Müttefik üyelerin teknik bilgi, deneyim, bireysel ya da grup olarak, üçüncü partiler ile – türün korunması için katılmayı isteyen ya da katılanlar arasında bilgi paylaşımını sağlamak.
Uluslararası Akdeniz Foku Müttefikliği (UAFM), yakın gelecek için birlikte hareket etmeyi planlamaktadır. Müttefikliğin kriterleri ile ve kurucu prensiplerine uyuşan potansiyel üyelerin uygun bir zamanda üye olmaları beklenmektedir. Belli toplantılara ya da grup atölye çalışmalarına bireysel ya da kurumsal olarak “gözlemci” sıfatıyla katılmak isteyenlerin durumu da göz önünde bulundurulacaktır fakat bu tam üyelik için geçerli olmayacaktır.
Detaylı bilgi için;
www.i-monk.org