Karaburun Yarımadası Akdeniz Foku İzleme Projesi tamamlandı.

 

Çevre ve Orman Bakanlığı, İzmir İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan Karaburun Yarımadası Akdeniz Foku (Monachus monachus) Korunması ve İzleme Projesi SAD-AFAG uzmanlığında tamamlandı.

Proje kapsamında Ege Bölgesi’nin en az bozulmuş kıyı alanlarından biri olan Karaburun Yarımadası’nda kıyı ve deniz alanlarını tehdit eden insan faaliyetleri belirlenmiş, balıkçılık, çevre kirliliği, turizm, kıyısal yapılaşma, Akdeniz Foku mağaralarına insan girişleri boyutlarında sorunlar kategorize edilmiş ve bu konular detaylı bir şekilde irdelenmiştir.

SAD-AFAG bu proje içerisinde 8 kişilik ekibiyle bulunmuştur. Elde edilen veriler, arazi ve istihbarat çalışmaları yapılarak üretilmiş özgün ve güncel veriler olup Karaburun Yarımadası’ndaki değişimler 1991 yılından başlayan geçmişe dayalı verilerle karşılaştırılmıştır. Yürütülen araştırmalarla belgelenmiş ve anlaşılmıştır ki alanı güncel durumda kullanan yaklaşık dört Akdeniz Foku bulunmakta olup bu sayı beşe kadar çıkabilmektedir.

Alanı tehdit eden faktörlerin başında Mordoğan ve Karaburun belediyeleri sınırları içerisinde özgün kıyı yapısını bozan çarpık yapılaşma ve yoğun yapılaşma (kooperatifleşme) gözlenmiştir. Hamzabükü’nde birinci derece sit alanı dahilinde yasadışı yazlık konut yapılaşması, yarımadanın batı yakasında yasadışı münferit yapılaşma örnekleri (yazlık konutlar), Karareis’te tarım alanlarını yok eden ve coğrafik doğal güzelliğe uymayan bakir kıyılarda kırılma yaratan kıyıya çok yakın ve yoğun konut yapılaşması belirlenmiştir.   Bunlara ek olarak yarımadanın genelinde aşırı ve yasadışı balıkçılık örnekleri de tespit edilen başlıca tehditlerden biri olarak özetlenebilir. Geceleyin zıpkınla balık avcılığı, tüple zıpkınla balık avcılığı, yasadışı trol ve kıyı sürütme avcılığı, amatör balıkçıların profesyonel tekniklerle avcılık yapması gibi örnekler görülmüştür.

Yarımadada kıyı alanlarının korunmasını belirleyen statü sit kavramıdır. Fakat birinci derece sitlerin bittiği noktada başlayan yazlık konut kooperatifleri bu statülerin kalkması halinde oluşabilecek geri dönüşümü zor değişimlere işaret etmektedir. Zeytin yetiştiriciliği amacıyla yarımadanın karakteristik bitki örtüsünü, ekolojisini ve kültürel değerlerini değiştiren yoğun zirai faaliyet çalışmaları saptanmıştır.

Karaburun Yarımadası’nın bozulmamış doğal kıyıları ve Akdeniz Foku’na özel barınma habitatları (mağaralar) bu canlıların beslenme, barınma ve üremesi için ileri derecede önem arzetmeye devam etmektedir. Ege Bölgesinin bu en uzun doğal kıyı alanının koruma kullanma dengelerinin belirlenmesi amacıyla bütünleşik deniz ve kıyı alanı yönetimi modeline geçilmesi gereği proje kapsamında değerlendirilmiştir.