Mersin Aydıncık Yenikaş kıyısında doğal alan bozulması

A-33-Aydıncık-HT02: 2015 yılında başladığı üzere, Mersin, Aydıncık, Yenikaş mahallesinde, tüm batı Mersin sahillerindeki önemli bir Akdeniz foku üreme habitatının kalbinde Sarı Yalak mevkiinde, çam ormanı içinde sarp kayalık tepe üzerinde iş makinelerinin habitatı bozdukları ve ormanlık alanda ağaçları kestikleri görüldü.

Aydıncık, Yenikaş kıyı alan tahribatı, ÖDA Savun projemiz kapsamında kayıtlarımıza alınan en önemli alanlardan birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Şubat 2016’da yapılan ilk saha araştırmasında SAD proje ekibinden arkadaşlarımız ve yerelden insanlarla Yenikaş’ın karadan Çakıllı Dönme denizden ise Sarı Yalak olarak adlandırılan mevkide kıyı tahribatının başlamış olduğunu ancak birkaç haftadır devam etmediği bilgisi alındı. İlk izlenimle yapılan bu inşaat çalışmaları sonucunda, bölgede insan faaliyetlerini ve kullanım baskısını ciddi şekilde artıracak betonlaşma başladığı görüldü. Ve buna paralel olarak bu sarp tepeden deniz kıyısına orman içinde çam ağaçlar kesilerek ve kayalar kırılarak stabilize yol açma girişimi de görüldü. Gerek SAD-AFAG gerekse bölgede bilimsel araştırmalar yapan ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü, batı Mersin kıyıları (Dağlık Taşeli) olarak adlandırılan bölgedeki doğal kıyıların Türkiye’deki en önemli Akdeniz foku yaşam alanları olduğunu makale ve raporlara yansıtmış ve bunları ilgili resmi kurumlara iletmişti. Ancak buna rağmen kimler tarafından başlatıldığı bilinmeyen kişilerce iş makineleri ile hiçbir izne tabi olmadan Kıyı Kanunu ihlalleri tespit edilmiş ve görüntülerle SAD tarafından raporlanmıştır. Bu anlamda Çakıllı Dönme mevkiinde Sarı Yalak kıyılarının ileride geri dönüşü mümkün olmayacak şekilde tahrip olacağı aşikardır.

Bu kıyı alanı tartışmasız çok önemli Akdeniz foku üreme mağaralarını kucaklayan son derece kritik bir coğrafi bölgedir. Konu hem ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle yaşam alanları ve türün korunması taahhüdünde olduğu Akdeniz fokunun korunması hem de 3261 sayılı Kıyı Kanunu ihlali konularıyla ilgilidir.

çakıllı dönme

Sonuç olarak, kıyıya tepeden indirilmeye çalışılan stabilize yollar (toplam 3 adet henüz yeni açılmış) yapımı şu an için faal değil. Üç yolun tümü çam ağaçları yıkılarak ve kesilerek aynı zamanda makiler traşlanarak yaklaşık 20-50 m. arası ilerlemiş ancak bir şekilde durmuş veya ara verilmiş görünmektedir. Orman kesiminin kesinlikle izinsiz olduğu ve orman amenajman planları dahilinde olmadığı düşünülmektedir. Yolların hangi amaçla ve hangi sorumlu Kurum ile irtibat halinde açıldığı da bilinmeyen konular arasında.

Ancak SAD bölgeyi her an izlemekte olup, bu konuda ÖDA Savun Projesi kapsamında Mersin Valiliği, Mersin Büyükşehir Belediyesi, Orman ve Suişleri Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gerekli bilgilendirme ve yazışmalar kısa süre içinde yapılacaktır. Yörede yapılan konuşma ve görüşmelerde Yenikaş Çakıllı Dönme mevkii (denizden Sarı Yalak mevkii) kıyı alanı kullanım açısından bölgede ranta çok açık bir yer olduğu anlaşılmıştır.

Aşağıda bölge ve mevkileri gösteren uydu görüntülerinin 8.8.2013’de çekildiğini ve Harita 3 deki manzaranın bugünkünden daha farklı olduğunu belirtmek gerekir.

(c) 2016 SAD-AFAG

Sariyalak 3

Harita 1: Aydıncık ve Soğuksu bölgelerini gösterir uzak plan uydu fotoğrafı.

Sariyalak 2

Harita 2: Sarı Yalak, Yeni Kaş ve Soğuksu bölgesini gösteren orta ölçekli plan.

Sariyalak 1

Harita 3: Sarı Yalak ve Çakıllı Dönme mevkileri yakın plan. Yasadışı yollar Çakıllı Dönme’de tepedeki açıklık alandan kıyılara 3 farklı yerden kıyıya indirilmek istenmektedir. Çakıllı Dönme mevkiinde duyumlara göre bazı yapılaşmalar olacak ve insan baskısı artacaktır. Yol açım çalışmaları sırasında tümüyle çam ormanı olan bölgede onlarca yetişkin çam ağacının kesilerek tepenin açıldığı ve yarısı tamamlanmış stabilize yollar yapılırken yine çamların kesildiği ve doğal kıyı yapısının bozulduğu görülmüş ve fotoğraflanmıştır.