Akdeniz Foku Saha Çalışmaları Göcek, Fethiye ve Yediburunlar’da Tamamlandı

SAD-AFAG “Akdeniz Fokunun Muğla ve Antalya Kıyılarında Korunması Projesi” çalışmalarına 2022 yılı Nisan ayında da devam etti. Gerek fok mağaralarına kızılötesi kamera yerleştirme gerekse habitat belirleme ve insan etkileşimi saha çalışmaları yapıldı. Bu arada, Göcek ve Patara kıyılarında yerelde yaşayan insanlar, turistler ve denizci, yelkenci ve yatçılara Akdeniz foku ve habitatları üzerine bilgiler aktarıldı.

2021 yılında başlayan Akdeniz fokunun Muğla ve Antalya kıyılarında araştırılması korunması çalışmaları, 2022 yılında da planlandığı üzere devam ediyor. Göcek ve Fethiye koyları ile Yediburunlar-Patara kıyı kesiminde gerçekleşen Nisan ayı saha çalışmaları 10 gün sürdü. 5 kişiden oluşan SAD-AFAG ekibi öncelikle Akdeniz foklarının yaşadığı uygun kıyı habitatlarını araştırdı. Araştırma çalışmalarında uygun kıyı habitatları haritalandı ve kıyılarda uygun barınma, dinlenme ve yavrulama mağara, kovuk, çatlak ve saklı platformlar belirlendi. Bu 3 farklı kıyı bölgesinde yapılaşmadan uzak kalmış ve doğallığını koruyan uygun fok habitatları belirlendi. Patara kumsalı bitiminden başlayarak Kurtoğlu Burnu’na kadar olan kıyılarda, yerleşim yerleri ve plajlar ve kıyı tesisleri dışında kalan tüm doğal kıyı habitatlarının Akdeniz foku yaşam alanlarına uygun olduğu ve buralarda fokların görüldüğü anlaşıldı. Ayrıca, uygun mağaralara kızılötesi kameralar yerleştirilerek fokları rahatsız etmeden kıyı mağara ve kovuk içlerinde varlıklarını belirleme çalışmaları devam etti. 2021 ve 2022 senesinde bazı mağara ve kovuklarda yavrulama kayıtları da alınarak türün Göcek ve Fethiye koylarında yavruladığı bilgisi sevinçle karşılandı.

SAD-AFAG ekibi aynı zamanda her bulduğu mağara ve kovukların içinde biriken deniz çöpleri ve katı atıkları da topladı. Bu fok yuvaları temizlik çalışmaları Türkiye’de ilk defa yapıldı ve beklenenden öte çok fazla miktarda ve foklar için tehlikeli olabilecek çöpler toplandı. Fok mağara ve kovuklarından görülen deniz çöpleri kırık cam şişeler ve metal kutular gibi kesici, sivri ve yavru fokların boğulmasına neden olabilecek kablo ve tel gibi materyalleri de içermekte. Temizlenen mağaralar, kovuklar, kaya çatlakları ve saklı platformlar şimdi artık bu nadir deniz canlıları için çok daha güvenli. Fok yaşam alanlarının en içinde biriken tüm deniz çöpleri güvenli bir şekilde dalgıçlar tarafından çıkarılarak SAD-AFAG araştırma botuna alındı ve ardından karaya çıkarılarak liman ve marina çöplerine aktarıldı. Bu önemli haberler basında da yer aldı ve türün ve habitatlarının varlığı kamuoyu ile paylaşmak üzere internet gazetelerinde yayınlandı. Tür ve yaşam alanları üzerine ayrıntılı bilgiye bu linkten ulaşılabilir.

Nesli tehlike altında olan bir türün korunmasında sadece araştırma çalışmaları yeterli değildir. Bu yüzden SAD-AFAG ekibi aynı zamanda Göcek ve Patara-Yediburunlar bölgelerinde iletişimde olduğu ve karşılaştığı tüm kesimlerle yapılan çalışmalar ve Akdeniz foku hakkında bilgilendirmeler yaptı. Birçok basılı materyali görüşmeler sırasından elden dağıtımını yaptı.

Göcek’te Göcek D Marin yönetici ve çalışanları ile 3 gün boyunca deniz araştırmaları öncesi ve sonrasında karşılıklı iletişimde olundu. D Marin marina müdürü Can beyi makamında ziyaret ettik ve sağladıkları bot barınma ve denize indirme hizmet desteklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunduk. Yapılan Akdeniz foku araştırma koruma çalışmaları ve bu nadir türün dünyadaki ve Türkiye’deki durumu hakkında bilgiler verdik. Ayrıca, görüşülen tüm amatör ve profesyonel balıkçılara, turizm tesisleri işletmecileri ve çalışanlarına ayrıca özel yatçılara Akdeniz foku ve biyolojileri hakkında ve özellikle türü tehdit eden faktörlere değinildi ve örneklerle anlatıldı.