İSTANBUL Mayıs 2007 – Beş ay boyunca Foça’da rehabilite edilip geçen hafta doğaya salıverilen fok Badem, Datça’ya geldi.

Önceki gün balıkçı teknelerinin peşinden Datça Limanı’na giren, dün de tekrar kıyıya sokulan Badem’in durumu “İyi de Badem vahşi hayata nasıl alışacak” sorusunu akla getirdi.

Badem’i büyüten SAD-AFAG (Sualtı Araştırmaları Derneği-Akdeniz Foku Araştırma Grubu) Koordinatörü Cem Orkun Kıraç ise Badem’le yüzgöz olunmamasını istedi. Yeryüzünde 500-600 Akdeniz foku yaşadığını belirten Kıraç şöyle konuştu: “Badem, Türkiye’de ilk defa rehabilite edilip doğaya salınan Akdeniz foku. Yunanistan bu konuda daha tecrübeli. Oradaki yetkililer, Badem’in hareketlerinin son derece normal olduğunu, doğal hayata alışması için zaman gerektiğini söyledi. Ancak insanlar da bilinçli olmalı. Badem insanlara alışır ise, bir gün kötü niyetli birisinin elinden zarar görebilir. Ayrıca Badem de kendisini sevmek isteyen insanlara zarar verebilir. Sonuçta yabani bir hayvan, ters bir harekette savunma amacıyla insanlara zarar da verebilir. Yem verilirse, sevilir, okşanırsa Badem insana alışır. Bu da istenmeyen bir durum. Eğer insanlar ondan uzaklaşırsa, Badem de yine doğal yaşantısına dönecektir.”

Badem’i sevin ama dokunarak, taciz ederek, yaklaşarak değil, uzaktan duygularınızla sevin…

Datça Belediye Başkanı Mehmet Erol Karakullukçu da Badem’in bulunduğu bölgeyi güvenlik şeridi ile çevirip insanları buraya sokmadıklarını, sahilde birçok gönüllünün görev yaptığını söyledi.

http://www.cevrimicihaber.com/haber-20406-Her-sey-Badem’in-huzuru-icin

Foça’da 4,5 ay rehabilite edildikten sonra, Akdeniz foku Badem 28 Nisan 2007 tarihinde saat 17.26’da Güney Ege kıyılarımızda Datça Yarımadası kuzey sahillerinde insan baskısından uzak ve korunmuş sahillerde doğal ortamına geri bırakıldı. Badem şimdi özgür yaşamına devam ediyor. İnsan faaliyetlerinden ve balıkçılıktan çok uzak bir bölgede çakıla göbek basan Badem, yaklaşık 45 dakika sığ sularda oyalandıktan sonra salındığı koydan dalıp çıkarak uzaklaştı.

22 Nisan 2004 tarihinde, SAD-AFAG’a telefonla verilen bir bilgi sonucunda; Çandarlı Körfezi’nde hareket kabiliyeti sınırlı bir fok bulundu. Son derece halsiz görünen, dalamayan, zorlukla hareket edebilen ve kıyıya vurmuş durumda bulunan fok; Yalçın Savaş, Harun Güçlüsoy ve Ayhan Tonguç’dan oluşan SAD-AFAG Foça Proje Ofisi ekibi ve Foça Belediyesi Uzman Veterineri Avni Gök tarafından, yörede bulunan kişilerin de yardımı ile, ısı kaybetmesini engellemek ve dinlenmesini sağlamak amacıyla kıyıya çekilerek gözetim altına alındı.

SAD-AFAG Foça ekibi ve Foça Belediyesi Veteriner Hekimi Avni Gök tarafından yapılan incelemede fokun 200 cm boyunda genç bir dişi olduğu, besili olduğu, göz, burun ve ağız içinde tahrişat bulunduğu, derisinin yağlı olduğu ve üzerinde yer yer zift bulaşıkları bulunduğu tespit edildi. Yöredeki insanlardan fokun bir gün önce sağlıklı bir şekilde yüzüp daldığı öğrenildi. İnceleme ve istihbarat bulgularına dayanılarak; fokun deniz üzerinde tahriş edici bir madde içerisinden geçtiği, bu nedenle ağız içi burun ve göz gibi yumuşak dokularında tahrişat meydana geldiği ve muhtemelen sindirim sistemi boyunca da tahrişatın söz konusu olabileceği sonucuna varıldı. Kan numunesi alınamadığından bakteriyolojik inceleme yapılamadı.

Diğer taraftan; vücut sıcaklığında yükselmeye rastlanmadığından; enfeksiyon olmadığı var sayıldı. Kıyıda dinlenmenin verdiği enerji ile denize geri dönmek isteyen ve güçlükle zapt edilen foka, Hollanda ve Yunanistan’daki uzman veterinerlerden alınan tavsiyelerden yararlanarak antibiyotik enjekte edildi ve göz kremi uygulandı. Tedaviden bir süre sonra hasta fok biraz toparlanarak denize geri döndü. 23 Nisan günü yörede yapılan araştırma sırasında söz konusu foka rastlanmadı. Fokun ölerek deniz dibine batmış yada durumunda düzelme meydana gelmiş olması nedeniyle yer değiştirmiş olabileceği varsayılmaktadır. Ölmüş olması durumunda otopsi çalışmalarının yapılabilmesi, sağlık sorununun devam etmesi durumunda ise tedaviye devam edilebilmesi için; Çandarlı Körfezi kıyılarında ve çevresinde ölü yada diri fok görenlerin SAD-AFAG Foça ekibinin 0533.488 58 58 numaralı telefonuna bilgi vermeleri rica olunur.

Akdeniz foku (Monachus monachus) yer yüzünde yaşamakta olan en nadir yüzgeçayaklı türü ve dünya toplam nüfusu 600-650. Türkiye kıyılarında ise yaklaşık 100 civarında bireyle ülkemizin de en nadir canlılarından. Türün yer yüzündeki varlığı, ağırlıklı olarak yaşadığı Yunanistan ve Türkiye’nin göstereceği çabalara bağlı. Tükenme sebepleri arasında; doğal yaşam ortamlarının kıyılardaki yapılaşma dolayısı ile bozulması veya yok edilmesi, aşırı su ürünleri avcılığı nedeniyle balık stoklarındaki azalma ve fok mağaralarında ve yaşam alanlarında rahatsız edici yoğun insan faaliyetleri baş sıralarda yer alıyor.

Kıyılardaki yapılaşma geri dönüşü olmayan bir çevre sorunu ve Akdeniz fokunun türünü devam ettirmesi bakimından bakir kıyılar imara açılmadan önce çok iyi düşünülmesi gereken bir konu.