Proje alanı olan Karaburun yarımadası Akdeniz fokları açısından Türkiye kıyılarındaki önemli yaşam alanlarını barındırmaktadır. Bu kapsamda, proje ile birlikte, Karaburun Yarımadası’nda 1991–2004 yılları arasında Akdeniz fokları ve kıyıların korunması amacıyla SAD-AFAG tarafından yapılan araştırma ve koruma çalışmalarından faydalanılarak yarımadanın özellikle yaşam alanları ve fok mağaraları bakımından güncel durumu tespit edilecektir. Koruma ve izleme çalışmalarının süreklilik arz etmesi gerekliliği açısından, Çevre ve Orman Bakanlığı yeni bir proje ile bu süreci başlatmıştır.

SAD-AFAG’ın Ulusal Fok Komitesi temelinde Çevre ve Orman Bakanlığı ile uzun yıllara dayanan bir işbirliği mevcuttur. Bu proje ile Akdeniz foku korunması gereken bir sembol ve ön planda bir canlı olarak ele alınarak, deniz ve kıyı alanlarında doğal habitatların korunması ve kıyı alanlarının akılcı yönetim planlamasına katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Proje yaklaşık 6 ay sürecek ve SAD-AFAG’ın 1990 yılından bu yana bu alanda elde ettiği bilgi ve deneyimi olduğu gibi projeye yansıtılacaktır. Gerence-Balıklıova kıstağından kuzeyde kalan tüm yarımada kıyıları ve adalar halen sadece Akdeniz foku için değil daha birçok koruma altında olan deniz-kıyı canlılarını barındırmakta ve ayrıca bölge önemli bir tarımsal potansiyel göstermektedir. Özellikle Mordoğan Ayıbalığı civarı ve kuzeyde Yeni Liman civarında Akdeniz fokları için önemli mağaralar olduğu bilinmektedir.

© 2009 SAD-AFAG

Kasım 2008’de Portekiz’in Madeira adalarında, aralarında derneğimizin de bulunduğu ilgili kuruluşlarca imzalanan ULUSLARARASI AKDENİZ FOKU KORUMA MÜTTEFİKLİĞİ’nin (International Monk Seal Conservation Alliance) 2. Olağan Toplantısı SAD-AFAG ev sahipliğinde Türkiye’de gerçekleşti.11-12 Haziran 2009 tarihlerinde Muğla’nın gözbebeği Gökova Körfezi kıyısındaki Akyaka Beldesi’nde gerçekleşen toplantıya kurucu kurumlardan MOm, CBD-Habitat, Parque Natural de Madeira, SAD-AFAG, IFAW ve The Monachus Guardian temsilcileri katıldı ve önceden belirlenen gündem maddelerini tartıştı.

Uluslararası Akdeniz Foku Koruma Müttefikliği’nin öncelikli amacı, türün dünya dağılım coğrafyasında, Akdeniz fokunun araştırılması ve korunmasında çalışan belli başlı kurum ve kuruluşların deneyim ve birikimlerini ortaya  koyarak, korumada mümkün olduğunca ortak bir standart geliştirmek. Ortaklaşa yapılabilecek projelerin geliştirilmesi de amaçlardan bir diğeri.

2008-2009 kış/bahar sezonunda, çoğul fok gözlemleri yerel halk, balıkçılar, dalış rehberleri ve gazeteciler tarafından gözlemlenmiş,  fotoğraf ve videoları çekilerek SAD-AFAG’a rapor edilmiştir. Haberdeki fotoğrafta görüldüğü üzere, Gökova Körfezi’nde (Datça Yarımadasının kuzey kıyılarında), biri ergin dişi, biri ergen ve biri genç olmak üzere toplam 4 fok aynı anda bir deniz mağarasına yakın kayalık bir kıyıda (kıyıdan) fotoğraflanmış ve filme alınmıştır. Ayrıca, 2 ergin fok Bodrum yakınlarında limana 100 metre uzaklıkta gözlemlenmiş ve fotoğrafları çekilmiştir.2 ergin fok ise dalgıçlar tarafından Mersin, Akkuyu civarında sualtında filmlenip fotoğraflanmıştır. Fotoğraf ve video filmden anlaşıldığı üzere sualtında fokun arka yüzgeçlerine takılmış olan “hayalet ağ” parçası tespit edildi. Bu olumsuz olayın ise arka yüzgecine ağ takılan fokun hareket özgürlüğünü ciddi şekilde sınırlandırdığı izlendi.

Bu veriler SAD-AFAG’ın FokData veri tabanında saklanmakta ve elde edilen bu teyitli bilgilerin yetkililerin türün ve ülkemizdeki habitatlarının korunmasına yönelik daha iyi bir planlama yapmalarına yardımcı olacağı düşünülmektedir.

© 2009 SAD-AFAG

“Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi Akdeniz Foku (Monachus monachus) Koruma ve İzleme Projesi” kapsamında Özel Çevre Koruma Kurumu tarafından bastırılan ve Sualtı Araştırmaları Danışmanlık Ltd. Şti. adına SAD-AFAG tarafından hazırlanan “Foça ve Akdeniz Foku; Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde Akdeniz Fokunun (Monachus monachus) Korunması ve İzlenmesi” adlı kitap Mayıs 2009’da basılmıştır.

Söz konusu proje kapsamında hazırlanan bu kitap, dünyanın en nadir memelilerinden ve Avrupa’nın sayıca en az türü olan Akdeniz fokunun ve kıyı ekosisteminin daha iyi tanınmasına katkı sağladı. Foça ve Akdeniz Foku hakkındaki bu kitap, türün, habitatının ve Foça’daki tehditleri detayları ile değerlendirmektedir. Dahası, yayına giren bu yeni kitap, Foça ÖÇKB’de nesli azalan Akdeniz foklarının geçmiş ve günümüzdeki durumlarını mukayesede önemli bir yere sahip.

Kitap, türü tehlikeye sokan tehditleri, türü ve yaşam alanlarını Foça ÖÇK Bölgesinde korumak için alınacak önlemlerin analizini vermesi bakımından karar vericiler açısında önem arz etmektedir.